PRL trzyma się mocno. Na planach miast

Tczew jako jedyne miasto na Pomorzu odpowiedział na apel IPN i tuż przed Dniem Niepodległości usunął nazwy dwóch skwerów z czasów komunizmu. - Akcja idzie bardzo opornie - mówią pracownicy Instytutu.

Po 1989 r. większość samorządów z własnej inicjatywy zmieniało nazwy ulic czy placów, ale w wielu miejscach miało to jedynie kosmetyczny charakter. Dlatego dwa lata temu Instytut Pamięci Narodowej ruszył ze specjalną akcją. Przygotował listę samorządów, w których funkcjonują jeszcze "reżimowe" nazwy i zaczął wysłać do nich pisma. - Instytut nie może nic nakazać, może jedynie apelować, uświadamiać, a zmian mogą dokonać tylko radni gmin i miast - mówi Piotr Szubarczyk, historyk z gdańskiego oddziału IPN.

Tuż po rozpoczęciu akcji, ale jeszcze przed otrzymaniem apelu, trzy pomorskie miasta - Gdynia, Kartuzy i Rumia - pozmieniały nazwy niektórych ulic. Ciekawie odbyło się to w Kartuzach, gdzie radni ulicę Janka Krasickiego, przedwojennego działacza komunistycznego, zamienili na ulicę Ignacego Krasickiego, XVIII-wiecznego biskupa i poety.

Z siedmiu pomorskich gmin, do których IPN wysłał pisma, jak na razie pozytywnie odpowiedział tylko Tczew. Trzy tygodnie temu z planu miasta zniknęły skwery Armii Czerwonej i Jedności Robotniczej. - My już wcześniej pozmienialiśmy nazwy ulic, ale te skwery przeoczyliśmy - mówi prezydent Tczewa Zenon Odya. - To dlatego, że funkcjonowały tylko w ewidencji, a nie w świadomości mieszkańców. Od urodzenia mieszkam w Tczewie i dopiero teraz dowiedziałem się, że mieszkałem w pobliżu skweru Jedności Robotniczej. Zmiany nie dotkną ludzi, bo przy tych skwerach nikt nie mieszka.

- Akcja idzie opornie, radni boją się narażać mieszkańcom, którzy przez zmiany będą musieli wymieniać dowody osobiste - mówi Szubarczyk. - Nie rozumiem tego podejścia. To brak troski o wspólną przestrzeń publiczną i narodową historię.

Gminy Gardeja, Cedry Wielkie, Krynica Morska, Morzeszczyn i Kartuzy (według IPN wciąż konieczne są tam zmiany) nie odpowiedziały na apel IPN. Za to Gniewino odpowiedziała negatywnie. Jego władze napisały, że mieszkańcy i radni chcą pozostawić osiedle XXX-lecia PRL, bo nazwa nie jest sprzeczna z porządkiem prawnym RP. Jeszcze w tym roku IPN wyśle pisma do 20 innych pomorskich gmin.