Atuty Szczecina w walce o tytuł Europejska Stolica Kultury 2016

Bliska współpraca z Niemcami, obywatelski charakter kandydatury oraz projekty realizowane na styku lądu i wody - takie będą główne atuty Szczecina w walce o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016.

Już tylko 16 dni zostało do złożenia aplikacji - dokumentu, który będzie podstawą wyłonienia zwycięzcy w konkursie Europejska Stolica Kultury 2016. O ten tytuł, prócz Gdańska, stara się dziesięć polskich miast. W kolejności alfabetycznej to: Białystok, Bydgoszcz, Katowice, Lublin, Łódź, Poznań, Szczecin, Toruń, Warszawa i Wrocław. Który z kandydatów ma największe szanse na tytuł? Jakie pomysły na program mają poszczególne miasta? Jakie są ich atuty? Jak się promują i na jakie imprezy kulturalne stawiają? Na te pytania odpowiadamy w cyklu "Europejska Stolica Kultury 2016". Przyglądamy się w nim wszystkim polskim miastom, walczącym o tytuł, Gdańskowi poświęcając ostatni tekst. Cykl rozpoczęliśmy 2 sierpnia rozmową z wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Moniką Smoleń, odpowiadającą za projekt ESK 2016. Opowiadała ona m. in. o warunkach konkursu, korzyściach ze zwycięstwa (oraz z samego kandydowania) i kryteriach oceny aplikacji. Dotychczas przedstawiliśmy atuty i program Białegostoku, Bydgoszczy, Katowic, Lublina, Łodzi i Poznania. Dziś prezentujemy kandydaturę Szczecina; kolejną publikację poświęcimy Toruniowi.

Miasto

Szczecin jest - wśród wszystkich polskich kandydatów do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury - miastem chyba najbardziej przypominającym Gdańsk. I Szczecin, i Gdańsk mają niemiecką historię, są ważnymi porami morskimi leżącymi u ujścia głównych polskich rzek, borykają się z problemem upadającego przemysłu stoczniowego, który stanowił jedno z głównych miejsc zatrudnienia. W końcu w obu miastach, w pobliżu części reprezentacyjnej, znajdują się ogromne obszary miejskie o postindustrialnym i portowym charakterze.

Jednak Szczecin nie ma tak silnej pozycji jak Gdańsk w pejzażu polskiej kultury. Chyba najbardziej znaną organizowaną tam imprezą jest Międzynarodowy Festiwal Teatralny Kontrapunkt.

Jednak miasto ma swoje atuty. - Z centrum Szczecina do granicy polsko-niemieckiej jest zaledwie 12 km. W linii prostej do Berlina 80 km - podkreśla Marcin Niewęgłowski z biura Szczecin 2016. - Poza tym Szczecin pod względem powierzchni jest trzecim największym miastem w Polsce. Zajmuje ponad 300 km2, z czego prawie 40 procent to zieleń i woda.

Idea startu Szczecina w konkursie ESK 2016 pojawiła się w lipcu 2007 roku, wyszła od przedstawicieli organizacji pozarządowych. Miasto szybko podchwyciło pomysł, ale dość długo trwały tarcia pomiędzy pomysłodawcami i magistratem, dotyczące struktury biura i obsady stanowiska koordynatora. W końcu - w 2009 roku - powołano do życia samorządową instytucję kultury Szczecin 2016, której szefem został Marek Sztark, współzałożyciel Stowarzyszenia Teatr Kana i były dyrektor Opery na Zamku w Szczecinie. Budżet biura ESK to 1,8 mln złotych w roku ubiegłym oraz 3,6 mln złotych na rok 2010.

Szczecin, w odróżnieniu od większości kandydatów, nie zbiera głosów poparcia swoich starań od znanych osobistości. - Bardziej nam zależy na poparciu mieszkańców Szczecina i ponadgranicznego regionu - mówi Niewęgłowski.

Strategia

To właśnie bliskość granicy - oraz stolicy Niemiec - wydaje się ogromnym atutem Szczecina, który na pewno zostanie wykorzystany w aplikacji. Międzynarodowa współpraca przy tego typu projektach zawsze jest wysoko oceniana przez decydentów z Unii Europejskiej. Podobnie zresztą swoją strategię buduje Białystok i Lublin; z tą jednak różnicą, ze te dwa miasta otwierają się na Wschód. - Opracowanie aplikacji Szczecina przebiegało przy współudziale partnerów po drugiej stronie granicy - przyznaje Marcin Niewęgłowski. - W konkursie na koncepcje projektu do ESK wpłynęło 240 prac z czego aż 105 z niemieckiej strony regionu.

Szczecin postawi także - podobnie jak duża część polskich kandydatów - na rewitalizację miasta. W końcu boryka się z opinia miasta typowo portowego, z słabo rozwiniętym sektorem kultury. Ma także ogromne obszary miejskie, które powinny zostać poddane rewitalizacji. W swoim projekcie Szczecin, podobnie jak Gdańsk, zwróci uwagę na kanały w centrum miasta. - Jeden z priorytetów strategicznych ESK Szczecin 2016 brzmi: "Przepływy, fale, prądy" - mówi Niewęgłowski. - Chcemy otworzyć nasze miasto na przepływy kultury, fale inspiracji, prądy sztuki, rodzące się na styku miasta i wody.

Z pewnością w swojej aplikacji członkowie biura Szczecin 2016 zwracać będą duża uwagę na oddolną inicjatywę kandydowania i jej obywatelski charakter.

Promocja

Szczecin tak naprawdę swoje działania promocyjne rozpoczął dopiero nieco ponad rok temu, gdy zaczęło funkcjonować biuro. Miasto postawiło przede wszystkim na informowanie mieszkańców oraz - co jest ciekawe - oraz włączyło ich w działania promocyjne i decyzje, dotyczące kandydatury (m. in. w plebiscycie wśród mieszkańców wybrane zostało logo projektu). Dopiero potem rozpoczęła się szersza kampania promocyjna - w mediach ogólnopolskich... oraz przygranicznych rejonach Niemiec oraz w Berlinie.

W staraniach o tytuł ESK 2016 Szczecin będzie musiał postawić na imprezy nowe. W mieście w tej chwili nie funkcjonuje wiele imprez o ogólnopolskiej renomie, a nowe inicjatywy rodzą się w bólach (prawdopodobnie nie odbędzie się w najbliższym czasie kolejna edycja powołanego w 2009 roku Szczecin Rock Festival, w ramach którego do Polskich przyjechało parę prawdziwych międzynarodowych muzycznych gwiazd, m. in. grupy Limp Bizkit i Kaiser Chiefs). - Kluczowe dla nas będą imprezy nowe, nietuzinkowe, łączące wiele walorów i oryginalnych aspektów, które są charakterystyczne tylko dla Szczecina - tłumaczy Niewęgłowski. - Musza zawierać w sobie wymiar obywatelski i europejski. Ważne są dla nas w szczególności: rewitalizacja miasta, poprawa jakości życia oraz zmiana społeczna.

Oficjalna strona szczecińskiej kandydatury: www.szczecin2016.pl