Polański wybiera Rzeź zamiast Gdyni

Roman Polański, który miał na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni odebrać Platynowe Lwy, w Polsce się jednak nie pojawi. Prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich Jacek Bromski zapewnia, że odwołanie wizyty nie ma niczego wspólnego ani z sytuacją prawną reżysera, ani z polityką.

Polański miał przyjechać do Gdyni na dwa dni. Na 10 czerwca zaplanowano prowadzone przez niego warsztaty filmowe "Mastrclass: Anatomia sceny" (jako jedyne z cyklu miały być one dostępne wyłącznie dla festiwalowych gości); dzień później reżyser miał odebrać honorowe Platynowe Lwy za całokształt twórczości filmowej. Niespodziewanie biuro organizacyjne FPFF poinformowało o odwołaniu wizyty słynnego reżysera nad morzem.

- Polański uzasadnił swoją decyzję w bardzo ogólny sposób, tłumacząc się zmianą planów - opowiada Leszek Kopeć, dyrektor FPFF. - List z taką im formacją przyjęliśmy z ogromnym żalem. Szczególnie w momencie, gdy byliśmy już na sto procent pewni, że reżyser "Pianisty" w Gdyni się pojawi. Nie mamy jeszcze pomysłu jak godnie Platynowe Lwy wręczyć i kto je w zastępstwie Romana Polańskiego przyjmie; powinniśmy to ustalić na początku przyszłego tygodnia.

Więcej szczegółów zdradził Jacek Bromski, reżyser (poza konkursem pokaże w Gdyni film "Uwikłanie") i prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich, które jest współorganizatorem FPFF. - Powodem odwołania wizyty Romana Polańskiego na festiwalu w Gdyni są zobowiązania filmowe reżysera związane z pracami nad jego nowym obrazem "Carnage" [w dosłownym tłumaczeniu "Rzeź", choć w Polsce film prawdopodobnie pojawi się pod tytułem "Bóg zemsty" - red] - powiedział Bromski. - Polański pracuje obecnie nad tym filmem we Francji. Zbliża się premiera. Reżyser musi nadzorować wszystkie prace, m.in. to, co dzieje się w montażowni.

Zaproszenie Polańskiego na gdyński festiwal oburzyło Marka Jurka i Mariana Piłkę, polityków Prawicy Rzeczypospolitej. Wystosowali oni apel o bojkot imprezy. Politycy odwołali się do przestępstwa, o które Polański został w 1977 roku oskarżony w Stanach Zjednoczonych. Zarzucono mu gwałt na 13-letniej Samanthcie Gailey. W trakcie procesu, tuż przed ogłoszeniem wyroku, polski reżyser uciekł do Francji - mając obywatelstwo tego kraju, nie podlegał ekstradycji do Stanów Zjednoczonych. O sprawie znów zrobiło się głośno w 2009 r. Wtedy Roman Polański, na podstawie międzynarodowego listu gończego, został zatrzymany na lotnisku w Zurychu. Do Szwajcarii przyleciał na festiwal filmowy, na którym miał odebrać nagrodę za... całokształt twórczości. Reżyser spędził kilka miesięcy w areszcie domowym, ostatecznie jednak władze Szwajcarii odmówiły wydania Polańskiego Amerykanom.

Oficjalnie Roman Polański jest ciągle ścigany listem gończym i poszukiwany przez Interpol. W Polsce powinien jednak czuć się bezpiecznie, choć nasz kraj ma podpisaną ze Stanami Zjednoczonymi umowę o ekstradycji. "Wydanie przez władze polskie Romana Polańskiego innemu państwu jest niemożliwe. Zgodnie z treścią art. 604 par. 1 pkt 3 kpk wydanie osoby innemu państwu jest niedopuszczalne, jeżeli nastąpiło przedawnienie" - napisał jeszcze w lipcu 2010 r. w analizie dr Krzysztof Karsznicki, dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej Prokuratury Generalnej. A przestępstwo, o które oskarżany jest Polański, według polskiego prawa przedawnia się najpóźniej po 20 latach.

Jak dodał Jacek Bromski, odwołanie wizyty Polańskiego nie ma jednak niczego wspólnego ani z sytuacją prawną reżysera, ani z polityką. Prezes SFP zdradził także, że pierwotnie reżyserowi "Noża w wodzie" proponowano kierowanie festiwalowym jury (jego szefem ostatecznie został reżyser Paweł Pawlikowski).

Na tegorocznym FPFF nie pojawi się żaden z laureatów Platynowych Lwów. Drugi z nich, pisarz i reżyser Tadeusz Konwicki, nie odbierze nagrody osobiście z powodów zdrowotnych.

Najnowszy obraz Romana Polańskiego, "Carnage będzie prezentowany na tegorocznym 68. festiwalu w Wenecji, który rozpoczyna od 31 sierpnia. Film, z Kate Winslet i Jodie Foster w obsadzie, powstał na podstawie wystawianej już w Polsce sztuki "Bóg mordu" Yasminy Rezy. To opowieść o spotkaniu dwóch małżeństw, których synowie wdali się w bójkę. Konfrontacja dorosłych z czasem przeradza się w otwarty konflikt.